<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?>
<TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hant-HK" xml:id="B18n0096">
<teiHeader>
	<fileDesc>
		<titleStmt>
			<title>Supplement to the Dazangjing, Electronic version, No. 96 佛敎繪畫史料</title>
			<title xml:lang="zh-Hant">大藏經補編數位版, No. 96 佛敎繪畫史料</title>
			<author/>
			<respStmt>
				<resp>Electronic Version by</resp>
				<name>CBETA</name>
			</respStmt>
		</titleStmt>
		<editionStmt>
			<edition>XML TEI P5</edition>
			<respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>orig</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt>
		</editionStmt>
		<extent>6卷</extent>
		<publicationStmt>
			<idno type="CBETA">
				<idno type="canon">B</idno>.<idno type="vol">18</idno>.<idno type="no">96</idno>
			</idno>
			<distributor>
				<name>中華電子佛典協會 (CBETA)</name>
				<address>
					<addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine>
				</address>
			</distributor>
			<availability>
				<p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p>
			</availability>
			<date>2024-02-25 23:22:45 +0800</date>
		</publicationStmt>
		<sourceDesc>
			<bibl>
				<title level="s">Supplement to the Dazangjing</title>
				<title level="s" xml:lang="zh-Hant">大藏經補編</title>
				<title level="m" xml:lang="zh-Hant">佛敎繪畫史料</title>
			</bibl>
		</sourceDesc>
	</fileDesc>
	<encodingDesc>
		<projectDesc>
			<p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA(first version), Input by CBETA(second version)</p>
			<p xml:lang="zh-Hant" cb:type="ly">CBETA 人工輸入（版本一），CBETA 人工輸入（版本二）</p>
		</projectDesc>
		<editorialDecl>
			<punctuation resp="#resp1"><p>新式標點</p></punctuation>
		</editorialDecl>
		<tagsDecl>
			<namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
				<tagUsage gi="rdg">
					<listWit>
						<witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness>
						<witness xml:id="wit.orig">【補編】</witness>
					</listWit>
				</tagUsage>
			</namespace>
		</tagsDecl>
			</encodingDesc>
	<profileDesc>
		<langUsage>
			<language ident="en">English</language>
			<language ident="zh-Hant">Chinese (Traditional)</language>
		</langUsage>
	</profileDesc>
	<revisionDesc>
		<change when="2015-08-25">
			<name>Ray Chou 周邦信</name>Created initial TEI XML P5a version with bm2p5a.py
		</change>
	</revisionDesc>
</teiHeader>
<text><body>
<milestone unit="juan" n="1"/>
<pb ed="B" xml:id="B18.0096.0140a" n="0140a"/>
<lb ed="B" n="0140a01"/><cb:mulu type="卷" n="1"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">宣和畫譜（節錄卷一至卷四）</cb:mulu><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">四庫全書總目提要</cb:mulu><head>四庫全書總目提要</head>
<lb ed="B" n="0140a02"/><p xml:id="pB18p0140a0201">宣和畫譜二十卷，不著撰人名氏，記宋徽宗朝內府所藏諸畫，前有宣和庚子御製序。然
<lb ed="B" n="0140a03"/>序中稱「今天子」云云，乃類臣子之頌詞，疑標題誤也。所載共二百三十一人，計六千三
<lb ed="B" n="0140a04"/>百九十六軸，分爲十門：一、道釋，二、人物，三、宮室，四、蕃族，五、龍魚，六、
<lb ed="B" n="0140a05"/>山水，七、鳥獸，八、花木，九、墨竹，十、蔬果。考趙彥衛雲麓漫鈔載：「宣和畫學，
<lb ed="B" n="0140a06"/>分六科：一曰佛道，二曰人物，三曰山川，四曰鳥獸，五曰竹花，六曰屋木。」與此大同
<lb ed="B" n="0140a07"/>小異，蓋後又更定其條目也。蔡絛<name role="" type="person">鐵圍山</name>叢談曰「崇寧初，命宋喬年値御前書畫所，喬
<lb ed="B" n="0140a08"/>年後罷去，繼以米莆輩。迨至末年，上方所藏，率至千計。吾以宣和癸卯歲，嘗得見其
<lb ed="B" n="0140a09"/>目」云云。癸卯在庚子後三年，當時書畫二譜，蓋卽就其目，排比成書歟？徽宗繪事本
<lb ed="B" n="0140a10"/>工，米莆又稱精鑑，故其所錄，收藏家據以爲徵，非王黼等所輯博古圖，動輒舛謬者比。
<lb ed="B" n="0140a11"/>絛又稱「御府所秘古來丹靑，其最高遠者，以曹不興玄女授黃帝兵符圖爲第一，曹髦卞
<lb ed="B" n="0140a12"/>莊子刺虎圖第二，謝稚烈女貞節圖第三，自餘始數顧陸僧繇而下，與今本次第不同。蓋
<lb ed="B" n="0140a13"/>作譜之時，乃分類排纂，其收藏之目，則以時代先後爲差也」。又「卞莊子刺虎圖，今本
<lb ed="B" n="0140a14"/>作衛協，不作曹髦，則倂標題名氏亦有所考正更易矣」。王肯堂筆塵曰「畫譜採薈諸家記
<pb ed="B" xml:id="B18.0096.0141a" n="0141a"/>
<lb ed="B" n="0141a01"/>錄或臣下撰述，不出一手，故有自相矛盾者。如山水部稱王士元兼有諸家之妙，而宮室
<lb ed="B" n="0141a02"/>部以早隸目之之類，許道寧條稱張文懿公深加嘆賞，亦非徽宗口語，蓋仍劉道醇名畫評
<lb ed="B" n="0141a03"/>之詞」云云。案肯堂以是書爲徽宗御撰，蓋亦未詳繹序文，然所指牴牾之處，則固切中
<lb ed="B" n="0141a04"/>其失也。</p></cb:div>
<lb ed="B" n="0141a05"/>
<lb ed="B" n="0141a06"/>
<lb ed="B" n="0141a07"/>
<lb ed="B" n="0141a08"/>
<lb ed="B" n="0141a09"/>
<lb ed="B" n="0141a10"/>
<lb ed="B" n="0141a11"/>
<lb ed="B" n="0141a12"/>
<lb ed="B" n="0141a13"/>
<lb ed="B" n="0141a14"/>
<pb ed="B" xml:id="B18.0096.0142a" n="0142a"/>
<lb ed="B" n="0142a01"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">目次</cb:mulu>
<lb ed="B" n="0142a02"/>
<lb ed="B" n="0142a03"/>
<lb ed="B" n="0142a04"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemB18p0142a0401">卷第一
<lb ed="B" n="0142a05"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemB18p0142a0501">道釋一<note place="inline">三敎、鍾馗氏、鬼神附</note>
<lb ed="B" n="0142a06"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemB18p0142a0601">叙論</item>
<lb ed="B" n="0142a07"/><item xml:id="itemB18p0142a0701">晉
<lb ed="B" n="0142a08"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemB18p0142a0801">顧愷之</item></list></item>
<lb ed="B" n="0142a09"/><item xml:id="itemB18p0142a0901">宋
<lb ed="B" n="0142a10"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemB18p0142a1001">陸探微</item></list></item>
<lb ed="B" n="0142a11"/><item xml:id="itemB18p0142a1101">梁
<lb ed="B" n="0142a12"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemB18p0142a1201"><name role="" type="person">張僧繇</name></item></list></item>
<lb ed="B" n="0142a13"/><item xml:id="itemB18p0142a1301">隋
<lb ed="B" n="0142a14"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemB18p0142a1401">展子虔</item><item xml:id="itemB18p0142a1404">董伯仁</item></list></item>
<pb ed="B" xml:id="B18.0096.0143a" n="0143a"/>
<lb ed="B" n="0143a01"/><item xml:id="itemB18p0143a0101">唐
<lb ed="B" n="0143a02"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemB18p0143a0201">閻立德</item><item xml:id="itemB18p0143a0204">閻立本</item><item xml:id="itemB18p0143a0207">張孝師</item><item xml:id="itemB18p0143a0210">范長壽</item><item xml:id="itemB18p0143a0213">何長壽</item>
<lb ed="B" n="0143a03"/><item xml:id="itemB18p0143a0301">尉遲乙僧</item></list></item></list></item></list></item>
<lb ed="B" n="0143a04"/><item xml:id="itemB18p0143a0401">卷第二
<lb ed="B" n="0143a05"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemB18p0143a0501">道釋二
<lb ed="B" n="0143a06"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemB18p0143a0601">唐
<lb ed="B" n="0143a07"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemB18p0143a0701">吳道玄</item><item xml:id="itemB18p0143a0704">翟　琰</item><item xml:id="itemB18p0143a0706">楊庭光</item><item xml:id="itemB18p0143a0709">盧楞伽</item><item xml:id="itemB18p0143a0712">趙德齊</item>
<lb ed="B" n="0143a08"/><item xml:id="itemB18p0143a0801">范　瓊</item><item xml:id="itemB18p0143a0803">常　粲</item><item xml:id="itemB18p0143a0805">孫　位</item><item xml:id="itemB18p0143a0807">張南本</item><item xml:id="itemB18p0143a0810">辛　澄</item>
<lb ed="B" n="0143a09"/><item xml:id="itemB18p0143a0901">張素卿</item><item xml:id="itemB18p0143a0904">陳若愚</item><item xml:id="itemB18p0143a0907">姚思元</item></list></item></list></item></list></item>
<lb ed="B" n="0143a10"/><item xml:id="itemB18p0143a1001">卷第三
<lb ed="B" n="0143a11"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemB18p0143a1101">道釋三
<lb ed="B" n="0143a12"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemB18p0143a1201">五代
<lb ed="B" n="0143a13"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemB18p0143a1301">王　商</item><item xml:id="itemB18p0143a1303">燕　筠</item><item xml:id="itemB18p0143a1305">支仲元</item><item xml:id="itemB18p0143a1308">左　禮</item><item xml:id="itemB18p0143a1310">朱　繇</item>
<lb ed="B" n="0143a14"/><item xml:id="itemB18p0143a1401">李　昇</item><item xml:id="itemB18p0143a1403">杜子瓌</item><item xml:id="itemB18p0143a1406">杜齯龜</item><item xml:id="itemB18p0143a1409">張　元</item><item xml:id="itemB18p0143a1411">曹仲元</item>
<pb ed="B" xml:id="B18.0096.0144a" n="0144a"/>
<lb ed="B" n="0144a01"/><item xml:id="itemB18p0144a0101">陸晃</item><item xml:id="itemB18p0144a0103">貫　休</item></list></item></list></item></list></item>
<lb ed="B" n="0144a02"/><item xml:id="itemB18p0144a0201">卷第四
<lb ed="B" n="0144a03"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemB18p0144a0301">道釋四
<lb ed="B" n="0144a04"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemB18p0144a0401">宋
<lb ed="B" n="0144a05"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemB18p0144a0501">孫夢卿</item><item xml:id="itemB18p0144a0504">孫知微</item><item xml:id="itemB18p0144a0507">勾龍爽</item><item xml:id="itemB18p0144a0510">陸文通</item><item xml:id="itemB18p0144a0513">王齊翰</item>
<lb ed="B" n="0144a06"/><item xml:id="itemB18p0144a0601">顏德謙</item><item xml:id="itemB18p0144a0604">侯　翌</item><item xml:id="itemB18p0144a0606">武洞淸</item><item xml:id="itemB18p0144a0609">韓　虬</item><item xml:id="itemB18p0144a0611">楊　棐</item>
<lb ed="B" n="0144a07"/><item xml:id="itemB18p0144a0701">武宗元</item><item xml:id="itemB18p0144a0704">徐知常</item><item xml:id="itemB18p0144a0707">李德柔</item></list></item></list></item></list></item></list>
<lb ed="B" n="0144a08"/>
<lb ed="B" n="0144a09"/>
<lb ed="B" n="0144a10"/>
<lb ed="B" n="0144a11"/>
<lb ed="B" n="0144a12"/>
<lb ed="B" n="0144a13"/>
<lb ed="B" n="0144a14"/>
<pb ed="B" xml:id="B18.0096.0145a" n="0145a"/>
<lb ed="B" n="0145a01"/><cb:juan fun="open" n="1"><cb:jhead>宣和畫譜卷第一</cb:jhead></cb:juan></cb:div>
<lb ed="B" n="0145a02"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">道、釋叙論</cb:mulu><head>道、釋叙論</head>
<lb ed="B" n="0145a03"/><p xml:id="pB18p0145a0301">志於道，據於德，依於仁，游於藝。藝也者，雖志道之士所不能忘，然特游之而已。畫
<lb ed="B" n="0145a04"/>亦藝也，進乎妙，則不知藝之爲道，道之爲藝，此梓慶之削鐻，輪扁之斲輪，昔人亦有
<lb ed="B" n="0145a05"/>所取焉。於是畫道釋像與夫儒冠之風儀，使人瞻之仰之，其有造形而悟者，豈曰小補之
<lb ed="B" n="0145a06"/>哉。故道釋門因以三敎附焉。自晉宋以來，還迄於本朝，其以道釋名家者，得四十九人。
<lb ed="B" n="0145a07"/>晉宋則顧陸，梁隋則張展輩，蓋一時出乎其類，拔乎其萃者矣。至於有唐，則吳道玄遂
<lb ed="B" n="0145a08"/>稱獨步，殆將前無古人。五代如曹仲元，亦駸駸度越前輩。至本朝，則繪事之工，凌轢
<lb ed="B" n="0145a09"/>晉宋間，人物如道士李得柔，畫神仙得之於氣骨，設色之妙，一時名重，如孫知微輩，
<lb ed="B" n="0145a10"/>皆風斯在下。然其餘非不善也，求之譜系，當得其詳，姑以著者槪見於此。若趙裔、高
<lb ed="B" n="0145a11"/>文進輩，於道釋亦籍籍知名者，然裔學朱繇，如婢作夫人，擧止羞澀，終不似眞；文進
<lb ed="B" n="0145a12"/>蜀人，世俗多以蜀畫爲名家，是虛得名，此譜所以黜之。</p></cb:div>
<lb ed="B" n="0145a13"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">道釋一</cb:mulu><head>道釋一<note place="inline">三敎、鍾馗氏、鬼神附</note></head>
<lb ed="B" n="0145a14"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemB18p0145a1401">晉
<pb ed="B" xml:id="B18.0096.0146a" n="0146a"/>
<lb ed="B" n="0146a01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemB18p0146a0101">顧愷之</item></list></item>
<lb ed="B" n="0146a02"/><item xml:id="itemB18p0146a0201">宋
<lb ed="B" n="0146a03"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemB18p0146a0301">陸探微</item></list></item>
<lb ed="B" n="0146a04"/><item xml:id="itemB18p0146a0401">梁
<lb ed="B" n="0146a05"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemB18p0146a0501"><name role="" type="person">張僧繇</name></item></list></item>
<lb ed="B" n="0146a06"/><item xml:id="itemB18p0146a0601">隋
<lb ed="B" n="0146a07"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemB18p0146a0701">展子虔<list rend="no-marker"><item xml:id="itemB18p0146a0704">董伯仁</item></list></item></list></item>
<lb ed="B" n="0146a08"/><item xml:id="itemB18p0146a0801">唐
<lb ed="B" n="0146a09"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemB18p0146a0901">閻立德<list rend="no-marker"><item xml:id="itemB18p0146a0904">閻立本</item><item xml:id="itemB18p0146a0907">張孝師</item><item xml:id="itemB18p0146a0910">范長壽</item><item xml:id="itemB18p0146a0913">何長壽</item></list></item>
<lb ed="B" n="0146a10"/><item xml:id="itemB18p0146a1001">尉遲乙僧</item></list></item></list>
<lb ed="B" n="0146a11"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">晉</cb:mulu><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">顧愷之</cb:mulu><p xml:id="pB18p0146a1101">顧愷之，字長康，小字虎頭，晉陵無錫人。義熙中爲散騎常侍。愷之博學有才氣，丹靑
<lb ed="B" n="0146a12"/>亦造其妙，而俗傳謂之三絕：畫絕，癡絕，才絕。方時爲謝安知名，以謂自生民以來，
<lb ed="B" n="0146a13"/>未之有也。愷之每畫人成，或數年不點目睛，人問其故，答曰：「四體妍蚩，本亡關於
<lb ed="B" n="0146a14"/>妙處，傳神寫照，正在阿堵中。」嘗圖裴楷像，頰上加三毛，觀者覺神明殊勝。又爲謝
<pb ed="B" xml:id="B18.0096.0147a" n="0147a"/>
<lb ed="B" n="0147a01"/>鯤像在石巖裏，云：「此子宜置在邱壑中。」欲圖殷仲堪，仲堪有目病，固辭，愷之曰：
<lb ed="B" n="0147a02"/>「明府正爲眼耳，若明點瞳子，飛白拂上，使如輕雲之蔽月，豈不美乎？」仲堪乃從之。
<lb ed="B" n="0147a03"/>嘗於<name role="" type="person">瓦官寺</name>北殿畫維摩詰，將畢，欲點眸子，乃謂寺僧曰：「不三日，觀者所施，可得
<lb ed="B" n="0147a04"/>百萬。」已而果如之。杜甫題<name role="" type="person">瓦官寺</name>詩，云「虎頭金粟影」者謂此。愷之世以謂天材傑出，
<lb ed="B" n="0147a05"/>獨立無偶，妙造精微，雖苟衛曹張，未足以方駕也。謝赫以謂「蹟不逮意，聲過於實」，
<lb ed="B" n="0147a06"/>豈知愷之者。惜今罕見其畫，蓋愷之深自秘惜，如嘗以一廚畫寄桓溫家，而後爲溫竊取，
<lb ed="B" n="0147a07"/>則愷之之畫，所以傳於世者，宜罕見之也。今御府所藏九：</p>
<lb ed="B" n="0147a08"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemB18p0147a0801"><anchor xml:id="nkr_note_add_0147a0801" n="0147a0801"/><anchor xml:id="beg0147a0801" n="0147a0801"/>淨<anchor xml:id="end0147a0801"/>名居士圖一</item><item xml:id="itemB18p0147a0808">三天女美人圖一</item>
<lb ed="B" n="0147a09"/><item xml:id="itemB18p0147a0901">夏禹治水圖一</item><item xml:id="itemB18p0147a0907">黃初平牧羊圖一</item>
<lb ed="B" n="0147a10"/><item xml:id="itemB18p0147a1001">古賢圖一</item><item xml:id="itemB18p0147a1005">春龍出蟄圖一</item>
<lb ed="B" n="0147a11"/><item xml:id="itemB18p0147a1101">女史箴圖一</item><item xml:id="itemB18p0147a1106">斲琴圖一</item>
<lb ed="B" n="0147a12"/><item xml:id="itemB18p0147a1201">牧羊圖一</item></list></cb:div></cb:div>
<lb ed="B" n="0147a13"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">宋</cb:mulu><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">陸探微</cb:mulu><p xml:id="pB18p0147a1301">陸探微，吳人也。善畫，事明帝，在左右，丹靑之妙，衆所推稱，其名略見於宋書。人
<lb ed="B" n="0147a14"/>謂「畫有六法，自古鮮能足之，探微得法爲備，窮理盡性，事絕言象，包前孕後，古今
<pb ed="B" xml:id="B18.0096.0148a" n="0148a"/>
<lb ed="B" n="0148a01"/>獨立」，眞萬代之耆龜衡鑑也。議者率以顧陸僧繇爲之品第，或譬之論書，「顧陸則鍾張，
<lb ed="B" n="0148a02"/>僧繇則逸少也」，是知書畫同體。又曰「張得其肉，陸得其骨，顧得其神」，言肉則淺，
<lb ed="B" n="0148a03"/>言骨則深，言神則妙；深淺神妙，不有間乎。探微雖介於二者，然摭古今之說，若兼有
<lb ed="B" n="0148a04"/>之，但得骨則精深可知矣。豈非顧在前，愈於己，則陸當居後；獨言陸，則可以絕人耶。
<lb ed="B" n="0148a05"/>探微平生所畫者，多愛圖古聖賢像，不爲無意。近時米芾喜論畫，嘗謂「明白易辨者，
<lb ed="B" n="0148a06"/>唯顧陸與吳生」，詎不信夫。二子綏洪、綏肅，以家學傳授，作畫亦工，不墜素習，綽有
<lb ed="B" n="0148a07"/>父風，而終不近也。張彥遠謂「體運遒擧，風力頓挫，一點一拂，動筆新奇」，固自不凡
<lb ed="B" n="0148a08"/>矣。然能之而不從事於此，故傳世者極少。嘗於麻紙畫釋迦像，爲時所珍，蓋麻紙緩膚
<lb ed="B" n="0148a09"/>飮墨，不受推筆，亦丹靑家所難，宜得譽云。洪肅亦紹箕裘，見聞習尙，往往有不待學
<lb ed="B" n="0148a10"/>而能者，名載譜錄，而所畫不傳，豈非爲父兄之所掩乎？今御府所藏一十：</p>
<lb ed="B" n="0148a11"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemB18p0148a1101">無量壽佛像一</item><item xml:id="itemB18p0148a1107">佛因地圖一</item>
<lb ed="B" n="0148a12"/><item xml:id="itemB18p0148a1201">降靈文殊像一</item><item xml:id="itemB18p0148a1207">淨名居士像一</item>
<lb ed="B" n="0148a13"/><item xml:id="itemB18p0148a1301">托塔天王圖一</item><item xml:id="itemB18p0148a1307">北門天王圖一</item>
<lb ed="B" n="0148a14"/><item xml:id="itemB18p0148a1401">天王圖一</item><item xml:id="itemB18p0148a1405">王獻之像一</item>
<pb ed="B" xml:id="B18.0096.0149a" n="0149a"/>
<lb ed="B" n="0149a01"/><item xml:id="itemB18p0149a0101">五馬圖一</item><item xml:id="itemB18p0149a0105">摩利支天菩薩像一</item></list></cb:div></cb:div>
<lb ed="B" n="0149a02"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">梁</cb:mulu><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4"><name role="" type="person">張僧繇</name></cb:mulu><p xml:id="pB18p0149a0201"><name role="" type="person">張僧繇</name>，吳人也。天監中，歷官至右將軍、吳興太守，以丹靑馳譽于時。方梁武帝以諸王
<lb ed="B" n="0149a03"/>居外，每想見其面目，卽遣僧繇乘，傳寫之以歸，對之如見其人。江陵<name role="" type="person">天皇寺</name>有柏堂，
<lb ed="B" n="0149a04"/>僧繇畫廬舍那及孔子像，明帝見之，怪以孔子參佛氏，以問僧繇，僧繇對曰：「他日賴
<lb ed="B" n="0149a05"/>此無恙耳。」又嘗於金陵<name role="" type="person">安樂寺</name>畫四龍，不點目睛，謂「點卽騰驤而去」，人以謂誕，固
<lb ed="B" n="0149a06"/>請點之，因爲落墨，才及二龍，果雷電破壁，徐視畫，已失之矣，獨二龍未點睛者在焉。
<lb ed="B" n="0149a07"/>世謂僧繇畫「骨氣奇偉，規模宏逸，六法精備，當與顧陸並馳爭先」。僧繇畫，釋氏爲多，
<lb ed="B" n="0149a08"/>蓋武帝時崇尙釋氏，故僧繇之畫，往往從一時之好。今御府所藏十有六：</p>
<lb ed="B" n="0149a09"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemB18p0149a0901">佛像一</item><item xml:id="itemB18p0149a0904">文殊菩薩像三</item>
<lb ed="B" n="0149a10"/><item xml:id="itemB18p0149a1001">大力菩薩像一</item><item xml:id="itemB18p0149a1007">維摩菩薩像一</item>
<lb ed="B" n="0149a11"/><item xml:id="itemB18p0149a1101">佛十弟子圖一</item><item xml:id="itemB18p0149a1107">十六羅漢像一</item>
<lb ed="B" n="0149a12"/><item xml:id="itemB18p0149a1201">十高僧圖一</item><item xml:id="itemB18p0149a1206">九曜像一</item>
<lb ed="B" n="0149a13"/><item xml:id="itemB18p0149a1301">鎭星像一</item><item xml:id="itemB18p0149a1305">天王像一</item>
<lb ed="B" n="0149a14"/><item xml:id="itemB18p0149a1401">神王像一</item><item xml:id="itemB18p0149a1405">掃象圖一</item>
<pb ed="B" xml:id="B18.0096.0150a" n="0150a"/>
<lb ed="B" n="0150a01"/><item xml:id="itemB18p0150a0101">摩利支天菩薩像一</item><item xml:id="itemB18p0150a0109">五星二十八宿眞形圖一</item></list></cb:div></cb:div>
<lb ed="B" n="0150a02"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">隋</cb:mulu><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">展子虔</cb:mulu><p xml:id="pB18p0150a0201">展子虔，歷北齊、周<anchor xml:id="nkr_note_add_0150a0201" n="0150a0201"/><anchor xml:id="beg0150a0201" n="0150a0201"/>、隋<anchor xml:id="end0150a0201"/>，至隋爲朝散大夫。而所畫臺閣，雖一時如董展，不得以窺其妙。
<lb ed="B" n="0150a03"/>寫江山遠近之勢尤工，故咫尺有千里趣。僧琮謂「子虔觸物留情，備皆絕妙」，是能作難
<lb ed="B" n="0150a04"/>寫之狀，略與詩人同者也。今御府所藏二十：</p>
<lb ed="B" n="0150a05"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemB18p0150a0501">北極巡海圖二</item><item xml:id="itemB18p0150a0507"><name role="" type="person">石勒</name>問道圖一</item>
<lb ed="B" n="0150a06"/><item xml:id="itemB18p0150a0601">維摩像一</item><item xml:id="itemB18p0150a0605">法華變相圖一</item>
<lb ed="B" n="0150a07"/><item xml:id="itemB18p0150a0701">授塔天王圖一</item><item xml:id="itemB18p0150a0707">摘瓜圖一</item>
<lb ed="B" n="0150a08"/><item xml:id="itemB18p0150a0801">按鷹圖一</item><item xml:id="itemB18p0150a0805">故實人物圖二</item>
<lb ed="B" n="0150a09"/><item xml:id="itemB18p0150a0901">人馬圖一</item><item xml:id="itemB18p0150a0905">人騎圖一</item>
<lb ed="B" n="0150a10"/><item xml:id="itemB18p0150a1001">挾彈遊騎圖一</item><item xml:id="itemB18p0150a1007">十馬圖一</item>
<lb ed="B" n="0150a11"/><item xml:id="itemB18p0150a1101">北齊後主幸晉陽圖六</item></list></cb:div>
<lb ed="B" n="0150a12"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">董伯仁</cb:mulu><p xml:id="pB18p0150a1201">董展，字伯仁，汝南人也。以才藝稱，鄕里號爲「智海」，官至光祿大夫、殿內將軍。尤
<lb ed="B" n="0150a13"/>長於畫，雖無祖述，不愧前賢，夙德名流，見者失色。但地處平原，而無江山之助；與
<lb ed="B" n="0150a14"/>戎馬爲鄰，而無中朝冠冕之儀，非其不至也，蓋風聲地氣之所習爾。伯仁與展子虔齊名
<pb ed="B" xml:id="B18.0096.0151a" n="0151a"/>
<lb ed="B" n="0151a01"/>于時，然董造其微，展得其駿，展於董之臺閣則不及，董於展之車馬則乏所長焉。是則
<lb ed="B" n="0151a02"/>董之視展，蓋亦猶詩家之李杜也。展作道經變相，尤爲世所稱賞，自非畫外有情，參靈
<lb ed="B" n="0151a03"/>酌妙，入華胥之夢，與化人同遊，何以臻此。今御府所藏一：</p>
<lb ed="B" n="0151a04"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemB18p0151a0401">道經變相圖</item></list></cb:div></cb:div>
<lb ed="B" n="0151a05"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">唐一</cb:mulu><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">閻立德</cb:mulu><p xml:id="pB18p0151a0501">閻立德，歷官工部尙書。父毗，在隋以丹靑得名。與弟立本，家學俱造其妙。唐貞觀中，
<lb ed="B" n="0151a06"/>東蠻謝元深入朝，顏師古奏言：「昔周武時遠國歸欵，乃集其事爲王會圖，今卉服鳥章，
<lb ed="B" n="0151a07"/>俱集蠻邸，實可圖寫。」因命立德等圖之。其序位之際，折旋規矩，端簪奉笏之儀，與夫
<lb ed="B" n="0151a08"/>鼻飮頭飛，人物詭異之狀，莫不備該毫末，故李嗣眞云「大安博陵，難兄難弟」，謂立德
<lb ed="B" n="0151a09"/>立本也。今御府所藏九：</p>
<lb ed="B" n="0151a10"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemB18p0151a1001">採芝太上像一</item><item xml:id="itemB18p0151a1007">七曜像二</item>
<lb ed="B" n="0151a11"/><item xml:id="itemB18p0151a1101">遊行天王圖二</item><item xml:id="itemB18p0151a1107">莊生馬知圖一</item>
<lb ed="B" n="0151a12"/><item xml:id="itemB18p0151a1201">右軍點翰圖一</item><item xml:id="itemB18p0151a1207">沈約湖雁詩意二</item></list></cb:div>
<lb ed="B" n="0151a13"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">閻立本</cb:mulu><p xml:id="pB18p0151a1301">閻立本，總章元年以司平太常伯拜右相，有應務之才。與兄立德以善畫齊名，立本尤工
<lb ed="B" n="0151a14"/>於形似。初，唐太宗與侍臣泛舟春苑池，見異鳥容與波上，喜見顏色，詔坐者賦詩，召立
<pb ed="B" xml:id="B18.0096.0152a" n="0152a"/>
<lb ed="B" n="0152a01"/>本寫焉。閣外傳呼畫師閻立本，時立本已爲主爵郞中，俯伏池左，研吮丹粉，顧視坐者，
<lb ed="B" n="0152a02"/>愧與汗下。歸戒其子曰：「吾少讀書，文辭不减儕輩，今獨以畫見名，遂與廁役等，若
<lb ed="B" n="0152a03"/>曹愼毋習。」然性所好，欲罷不能也。及爲右相，而姜恪以戰功擢左相，故時人有「左相
<lb ed="B" n="0152a04"/>宣威沙漠，右相馳譽丹靑」之嘲。嘗奉詔寫太宗眞容，後有善畫者傳於玄都觀，以鎭九
<lb ed="B" n="0152a05"/>五岡之氣，猶可以仰神武之英威也。又寫秦府十八學士、凌煙閣功臣等，悉皆輝映前古，
<lb ed="B" n="0152a06"/>時人咸稱其妙。嘗作醉道圖，或以<name role="" type="person">張僧繇</name>醉僧圖比。立本嘗至荆州，視僧繇畫，曰：「定
<lb ed="B" n="0152a07"/>虛得名耳。」明日又往，曰：「猶是近代佳手。」明日又往，曰：「名下定無虛士。」坐臥觀
<lb ed="B" n="0152a08"/>之，留宿其下，十日不能去，是猶歐陽詢之見索靖碑也。且立本以閣外傳呼畫師，至戒
<lb ed="B" n="0152a09"/>其子弟毋習，而張彥遠正以<name role="" type="person">魏明帝</name>起凌雲臺，敕韋誕題榜，竊比其事，是豈知言也哉。
<lb ed="B" n="0152a10"/>且戴安道碎琴，不爲王門之伶人；而阮千里終日應客不倦，議者以安道不如千里之達也。
<lb ed="B" n="0152a11"/>然漁陽摻撾，果可以辱禰衡耶！今御府所藏四十有二：</p>
<lb ed="B" n="0152a12"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemB18p0152a1201">三淸像一</item><item xml:id="itemB18p0152a1205">元始像二</item>
<lb ed="B" n="0152a13"/><item xml:id="itemB18p0152a1301">行化太上像一</item><item xml:id="itemB18p0152a1307">傳法太上像一</item>
<lb ed="B" n="0152a14"/><item xml:id="itemB18p0152a1401">巖居太上像一</item><item xml:id="itemB18p0152a1407">四子太上像一</item>
<pb ed="B" xml:id="B18.0096.0153a" n="0153a"/>
<lb ed="B" n="0153a01"/><item xml:id="itemB18p0153a0101">太上西昇經一</item><item xml:id="itemB18p0153a0107">拱極圖一</item>
<lb ed="B" n="0153a02"/><item xml:id="itemB18p0153a0201">玉晨道君像一</item><item xml:id="itemB18p0153a0207">延壽天尊像一</item>
<lb ed="B" n="0153a03"/><item xml:id="itemB18p0153a0301">木紋天尊像一</item><item xml:id="itemB18p0153a0307">北帝像一</item>
<lb ed="B" n="0153a04"/><item xml:id="itemB18p0153a0401">十二眞君像一</item><item xml:id="itemB18p0153a0407">維摩像二</item>
<lb ed="B" n="0153a05"/><item xml:id="itemB18p0153a0501">孔雀明王像一</item><item xml:id="itemB18p0153a0507">觀音感應像一</item>
<lb ed="B" n="0153a06"/><item xml:id="itemB18p0153a0601">五星像二</item><item xml:id="itemB18p0153a0605">太白像一</item>
<lb ed="B" n="0153a07"/><item xml:id="itemB18p0153a0701">房宿像一</item><item xml:id="itemB18p0153a0705">十二神符一</item>
<lb ed="B" n="0153a08"/><item xml:id="itemB18p0153a0801">宣聖像一</item><item xml:id="itemB18p0153a0805">步輦圖一</item>
<lb ed="B" n="0153a09"/><item xml:id="itemB18p0153a0901">王右軍眞一</item><item xml:id="itemB18p0153a0906">竇建德圖一</item>
<lb ed="B" n="0153a10"/><item xml:id="itemB18p0153a1001">寫李思摩眞一</item><item xml:id="itemB18p0153a1007">凌煙閣功臣圖一</item>
<lb ed="B" n="0153a11"/><item xml:id="itemB18p0153a1101">魏徵進諫圖一</item><item xml:id="itemB18p0153a1107">飛錢驗符圖一</item>
<lb ed="B" n="0153a12"/><item xml:id="itemB18p0153a1201">取性圖二</item><item xml:id="itemB18p0153a1205">西域圖二</item>
<lb ed="B" n="0153a13"/><item xml:id="itemB18p0153a1301">職貢圖二</item><item xml:id="itemB18p0153a1305">異國鬬寶圖一</item>
<lb ed="B" n="0153a14"/><item xml:id="itemB18p0153a1401">職貢獅子圖一</item><item xml:id="itemB18p0153a1407">掃象圖一</item>
<pb ed="B" xml:id="B18.0096.0154a" n="0154a"/>
<lb ed="B" n="0154a01"/><item xml:id="itemB18p0154a0101">紫微北極大帝像一</item><item xml:id="itemB18p0154a0109">混元上德皇帝像一</item></list></cb:div>
<lb ed="B" n="0154a02"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">張孝師</cb:mulu><p xml:id="pB18p0154a0201">張孝師，爲驃騎尉。善畫，嘗死而復生，故畫地獄相爲尤工，是皆冥游所見，非與想像
<lb ed="B" n="0154a03"/>得之者比也。吳道玄見其畫，因效爲地獄變相。畫評謂「孝師衆制有功，未爲盡善，而
<lb ed="B" n="0154a04"/>地獄變相，羣雄推服」，宜道玄之肯摹倣也。然怪力亂神，聖人所不語，宜孝師以冥游特
<lb ed="B" n="0154a05"/>紀於畫，而不爲傳也。今御府所藏一：</p>
<lb ed="B" n="0154a06"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemB18p0154a0601">傳法太上像</item></list></cb:div>
<lb ed="B" n="0154a07"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">范長壽</cb:mulu><p xml:id="pB18p0154a0701">范長壽，不知何許人？學<name role="" type="person">張僧繇</name>畫，然能知風俗好尙，作田家景候人物，皆極其情。至
<lb ed="B" n="0154a08"/>於山川形勢，屈曲向背，分布遠近，各有條理，而其間室廬放牧之所在，牛羊鷄犬，齕
<lb ed="B" n="0154a09"/>草飮水，動作態度，生意具焉。人謂可以企及僧繇也，當時得名甚著。官止司人校尉。
<lb ed="B" n="0154a10"/>今御府所藏二：</p>
<lb ed="B" n="0154a11"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemB18p0154a1101">醉道圖一</item><item xml:id="itemB18p0154a1105">醉眞圖一</item></list></cb:div>
<lb ed="B" n="0154a12"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">何長壽</cb:mulu><p xml:id="pB18p0154a1201">何長壽，與范長壽同師法，故所畫多相類，然一源而異派，論者次之。至於並駕齊驅，
<lb ed="B" n="0154a13"/>得名則均也。初，何與范俱作醉道圖傳於世，好事者以僧繇名之，蓋必有能辨之者云。
<lb ed="B" n="0154a14"/>今御府所藏二：</p>
<pb ed="B" xml:id="B18.0096.0155a" n="0155a"/>
<lb ed="B" n="0155a01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemB18p0155a0101">辰星像一</item><item xml:id="itemB18p0155a0105">五嶽眞官像一</item></list></cb:div>
<lb ed="B" n="0155a02"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">尉遲乙僧</cb:mulu><p xml:id="pB18p0155a0201">尉遲乙僧，吐火羅國胡人也。<note place="inline">唐朝名畫錄作土火羅國，歷代名畫記作于闐國人。</note>父跋質那。乙僧貞觀初，其國以善畫薦中都，
<lb ed="B" n="0155a03"/>授宿衛官，封郡公。時人以跋質那爲大尉遲，乙僧爲小尉遲，蓋父子皆擅丹靑之妙，人
<lb ed="B" n="0155a04"/>故以大小尉遲爲之別也。乙僧嘗於慈惠寺塔前畫千手眼降魔像，時號奇蹤，然衣冠物像，
<lb ed="B" n="0155a05"/>略無中都儀形，其用筆妙處，遂與閻立本爲之上下也。蓋立本畫外國，妙于前古；乙僧
<lb ed="B" n="0155a06"/>畫中國人物，一無所聞；由是評之，優劣爲之遂分。今御府所藏八：</p>
<lb ed="B" n="0155a07"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemB18p0155a0701">彌勒佛像一</item><item xml:id="itemB18p0155a0706">佛鋪圖一</item>
<lb ed="B" n="0155a08"/><item xml:id="itemB18p0155a0801">佛從像一</item><item xml:id="itemB18p0155a0805">外國佛從圖一</item>
<lb ed="B" n="0155a09"/><item xml:id="itemB18p0155a0901">大悲像一</item><item xml:id="itemB18p0155a0905">明王像二</item>
<lb ed="B" n="0155a10"/><item xml:id="itemB18p0155a1001">外國人物圖一</item></list></cb:div></cb:div></cb:div>
<lb ed="B" n="0155a11"/>
<lb ed="B" n="0155a12"/>
<lb ed="B" n="0155a13"/>
<lb ed="B" n="0155a14"/>
<pb ed="B" xml:id="B18.0096.0156a" n="0156a"/>
<lb ed="B" n="0156a01"/>
<lb ed="B" n="0156a02"/>
<lb ed="B" n="0156a03"/>
<lb ed="B" n="0156a04"/>
<lb ed="B" n="0156a05"/>
<lb ed="B" n="0156a06"/>
<lb ed="B" n="0156a07"/>
<lb ed="B" n="0156a08"/>
<lb ed="B" n="0156a09"/>
<lb ed="B" n="0156a10"/>
<lb ed="B" n="0156a11"/>
<lb ed="B" n="0156a12"/>
<lb ed="B" n="0156a13"/>
<lb ed="B" n="0156a14"/><cb:juan fun="close" n="1"><cb:jhead>宣和畫譜卷第一終</cb:jhead></cb:juan>
</cb:div></body>
<back>
<cb:div type="apparatus">
<head>校注</head>
<p>
<app from="#beg0147a0801" to="#end0147a0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">淨</lem><rdg wit="#wit.orig">凈</rdg></app>
<app from="#beg0150a0201" to="#end0150a0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">、隋</lem><rdg wit="#wit.orig">　</rdg></app>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="add-notes">
<head>新增校注</head>
<p>
<note n="0147a0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0147a0801">淨【CB】，凈【補編】</note>
<note n="0150a0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0150a0201">隋【CB】，［－］【補編】</note>
</p>
</cb:div>
</back></text></TEI>